{TypoVar} ontwerpers

Als je schrijft, laat je met een apparaat ( pen, potlood, beeldscherm, stok, guts, typemachine, printer, etc.) vlekken of strepen achter op een ‘medium’. Die vlekken maak je doelbewust; je wilt immers dat het gelezen wordt. Soms wil je het zelf nog eens nalezen (bijv. een boodschappenlijstje) en soms is de boodschap bestemd voor een ander (bijv. SMS). Schrijven is iets visueels; samen met lezen staat het tegenover de auditieve kant van taal (spreken en luisteren).  Er zijn opvattingen over schrijfonderwijs en handschrift die de motorische kant van "het schrijfproces" benadrukken. Ik denk daar anders over.

Ik denk dat ‘met meer aandacht kijken’ ook een belangrijk element in schrijfonderwijs kan zijn. Kennis en kunde in het kijken naar het geschreven woord zou verbetering van de kwaliteit van et handschrift op kunnen leveren. Ik zeg het voorzichtig, want ik heb geen onderzoek binnen handbereik dat dit idee kan bevestigen. Ik kijk naar de afbeeldingen op deze pagina en cirkels met verschillende richtingen in het contrast in een letter. Ik zie cirkels die op verschillende afstanden van elkaar staan. Er is iets met de verdeling van de ruimte en het ritme.

Ik vraag me gewoon af … Misschien weten andere mensen niet precies waar je op moet letten? Misschien heeft niemand ze verteld dat die ruimte en dat ritme zo belangrijk zijn. Misschien hebben ze niet door dat het een spel van zwarte en witte vlekken is? Misschien weten anderen niet dat als je schrijft, dat je vlekken verdeelt?

Ik ben voor eerlijk (ver-)delen.

Na de stilte van de afgelopen dagen is er weer even tijd voor experiment. Eén van mijn favoriete ontwerptools is Processing. Door JAVA-achtige programmacode in te typen kun je verschillende soorten beelden genereren. Je kunt werken met afbeeldingen, teksten, vectoren, 3D-modellen, etc.

Sinds het eerste jaar van de opleiding grafisch ontwerpen heb ik me afgevraagd wanneer een ‘a’ nog een ‘a’ is. Op zich is dit een vreemde vraag, want een ‘a’ herken je als je er één ziet. Maar de vormen van letters zijn aan een strikt stelsel van regels onderhevig. Een bekend ontwerp-probleem is bijvoorbeeld het onderscheid tussen de ‘1′, ‘I’ en ‘l’. Deze tekens lijken zo sterk op elkaar dat een letterontwerper op subtiele, doch duidelijke wijze het verschil moet aangeven. Er is zelfs een speciale term voor: homoglyphs.

Deze vraag gaf me aanleiding iets met veranderende lettervormen te maken in Processing. De meest ‘computerletters’ bestaan uit ‘vectoren’. Lijnen die tussen een aantal rasterpunten worden getekend (zie afb.).

Die punten kunnen je in Processing vrij makkelijk laten verschuiven over je vlak. De ene letter wordt dus een andere; de letter vervormt. Elke letter bestaat uit drie ‘anchor-points’ en vier ‘control-points’. De ‘g’ is dus eigenlijk niets meer dan:

float[] g = {70,40,-50,60,40,270,80,40,70,130,110,190,10,180};

Het resultaat staat hier. Door letters te typen zullen de punten gaan schuiven en vloeit de ene letter over in de andere. Veel plezier ermee.