Kijkend naar Runen en de manier waarop ze ‘geschreven’ worden, valt me op dat deze tekens, in tegenstelling tot de Latijnse letters niet of nauwelijks een ‘dik-dun-verschil’ vertonen. Runen werden (en worden) in stenen gehakt of in hout gekrast en bestaan daardoor uit lijnen van gelijke dikte. Schrijven met een brede of spitse pen op papier levert dat wel op. Het is juist des te opvallender dat in veel Zweedse boeken letters met grote ‘dik-dun-verschillen’ gebruikt worden. Ook in oudere boeken die ik via Google Books heb bekeken zag ik letters zoals Baskerville en Caslon. Hoe het komt dat men in Zweden geen rijkere typografische traditie kent is me ook nog niet duidelijk. Swedish Design is een begrip; in één adem genoemd met IKEA. Deze ontwerpen vinden blijkbaar geen gehoor onder letterontwerpers. In een e-mail van FontShop (Fonts of a Feather, july 2007) lees ik bij thuiskomst:
Anziano™
Book typography should deliver the text without distraction. Stockholm’s Stefan Hattenbach achieves this goal with a classic family that is both reserved and expressive.
Er is dus wel hoogwaardig Scandinavisch letterontwerp. Maar hoe verhoudt zich deze vorm van ontwerpen met productdesign?
Ik ben in Zweden naar een aantal runestenen geweest. Ik heb met mensen gesproken, veel gezien en geleerd. In de komende maanden werk ik dit uit en mijn bedoeling is een boekje te maken hierover. Hoewel ik nog niet alle runestenen in Zweden heb kunnen bekijken, is me wel duidelijk dat de functie van de stenen (en hun inscripties) vergelijkbaar is met die van bijv. de zuil van Trajanus. De functies van Runen worden vanuit verschillende vakgebieden onderzocht en beschreven. Ik probeer me voor te stellen hoe iemand in die tijd een gedachte wilde bewaren door het op te schrijven. Misschien kon hij zelf niet goed schrijven of tekenen, maar kende hij iemand die de herinnering aan een waardevol mens kon vastleggen in steen. Opdat hij niet is vergeten!
Al een tijdje zoek ik naar een geschikte manier om beeldmateriaal te presenteren. Veel van het werk laat zich niet omschrijven, maar moet gewoon bekeken worden. Er zijn gelukkig veel mogelijkheden en één ervan heb ik hier gebruikt: wp-lightbox.
Als je schrijft, laat je met een apparaat ( pen, potlood, beeldscherm, stok, guts, typemachine, printer, etc.) vlekken of strepen achter op een ‘medium’. Die vlekken maak je doelbewust; je wilt immers dat het gelezen wordt. Soms wil je het zelf nog eens nalezen (bijv. een boodschappenlijstje) en soms is de boodschap bestemd voor een ander (bijv. SMS). Schrijven is iets visueels; samen met lezen staat het tegenover de auditieve kant van taal (spreken en luisteren). Er zijn opvattingen over schrijfonderwijs en handschrift die de motorische kant van “het schrijfproces” benadrukken. Ik denk daar anders over.
Ik denk dat ‘met meer aandacht kijken’ ook een belangrijk element in schrijfonderwijs kan zijn. Kennis en kunde in het kijken naar het geschreven woord zou verbetering van de kwaliteit van et handschrift op kunnen leveren. Ik zeg het voorzichtig, want ik heb geen onderzoek binnen handbereik dat dit idee kan bevestigen. Ik kijk naar de afbeeldingen op deze pagina en cirkels met verschillende richtingen in het contrast in een letter. Ik zie cirkels die op verschillende afstanden van elkaar staan. Er is iets met de verdeling van de ruimte en het ritme.
Ik vraag me gewoon af … Misschien weten andere mensen niet precies waar je op moet letten? Misschien heeft niemand ze verteld dat die ruimte en dat ritme zo belangrijk zijn. Misschien hebben ze niet door dat het een spel van zwarte en witte vlekken is? Misschien weten anderen niet dat als je schrijft, dat je vlekken verdeelt?
Ik ben voor eerlijk (ver-)delen.
Leters tekenen is leuk en lekker; ik doe het al jaren. Hoe maak je daar een bruikbaar lettertype voor de pc/mac van? Programma’s als Fontlab en HighLogic vind ik vooralsnog te duur. Ze zijn waarschijnlijk hun geld meer dan waard, maar ik heb het geld er niet voor.
Er is ook Fontforge. GNU/GPL draait onder Linux, Cygwin, etc. en kan de meest obscure letterformaten aan. Affijn, na enkele pogingen met Cygwin, heb ik besloten van een oude Pentium …(566 Mhz, 512 Mb, 10 Gb) een Linux boxje te maken. ‘t Is gelukt… Met Xubuntu (uiteindelijk met ‘Blackbox’ als Window Manager kan ik (legaal) met letters aan de slag. Nu alleen nog een scanner om de getekende letters op de harde schijf te krijgen.
Ik ben van provider verhuisd en ik heb het idee dat het met de database van Wordpress niet helemaal goed is gegaan. Vandaar een schone lei en een nieuw begin. De beste berichten van vroeger zal ik proberen te plaatsen.
